Kinh Nghiệm Chọn Tủ Thờ Gỗ Đẹp Hợp Phong Thủy Từ Thợ

Tháng trước có anh khách ở Quận 4 ghé xưởng tôi, mặt hơi lo. Anh kể vừa mua cái tủ thờ ngoài chợ về được nửa năm, giờ mặt tủ nứt một đường dài, cánh cửa vênh không đóng khít. Anh hỏi tôi: "Anh Bình ơi, tủ thờ mà hư vậy có sao không, có phạm gì không?". Tôi nghe xong thở dài, vì đây là ca tôi gặp không dưới chục lần mỗi năm. Người ta mua tủ thờ theo cảm tính, thấy đẹp là mua, không ai chỉ cho kinh nghiệm chọn tủ thờ gỗ đẹp hợp phong thủy nên rước cái tủ gỗ tạp về, vài tháng là hỏng.

Tôi làm nghề mộc hơn 18 năm, riêng tủ thờ tôi đóng không dưới vài trăm cái. Món đồ này khác giường tủ thường ở chỗ nó là nơi thờ cúng ông bà tổ tiên, nên ngoài chuyện bền đẹp còn phải để tâm tới phong thủy, kích thước, hướng đặt. Trong bài này tôi chia sẻ hết những gì một người đứng máy như tôi rút ra được, để anh chị mua tủ thờ không bị hớ, không rước bực vào nhà.

Tôi viết bằng kinh nghiệm thật, có khen có chê từng loại gỗ, có con số giá cụ thể. Anh chị đọc xong tự cân nhắc được cái nào hợp túi tiền và hợp nhà mình.

Chọn loại gỗ đóng tủ thờ: cái này quyết định 70% độ bền

Nhiều anh chị hỏi tôi gỗ nào đóng tủ thờ tốt nhất. Tôi trả lời thật: không có loại gỗ "tốt nhất" chung cho tất cả, chỉ có loại hợp với ngân sách và điều kiện nhà anh chị. Nhưng có loại tôi khuyên nên tránh, và có loại tôi tin dùng suốt mười mấy năm.

Gỗ gõ đỏ và gỗ hương: bền, đẹp, giá cao

Gỗ gõ đỏ và gỗ hương là hai loại tôi hay đóng cho khách chịu chi. Vân gỗ đẹp, màu đỏ nâu trầm rất hợp không gian thờ cúng, mùi thơm nhẹ tự nhiên. Loại này gần như không cong vênh nếu để trong nhà, dùng ba bốn chục năm vẫn chắc. Một cái tủ thờ gõ đỏ ngang 1m53 tôi đóng thường rơi vào tầm 18-35 triệu tùy chạm khắc.

Nhược điểm là giá cao, và trên thị trường bị pha trộn nhiều. Có nơi bán gõ đỏ nhưng thực chất là gõ đỏ Nam Phi giá rẻ hơn hẳn gõ đỏ Lào. Anh chị không rành rất dễ trả tiền gõ Lào mà nhận gõ Phi. Cái này tôi sẽ chỉ cách phân biệt ở dưới.

Gỗ mít: lựa chọn truyền thống người miền Nam hay dùng

Nếu hỏi tôi loại nào thờ cúng hợp nhất về mặt tâm linh, tôi nói gỗ mít. Ông bà mình xưa nay quý gỗ mít để làm đồ thờ, tượng Phật vì gỗ vàng ấm, mềm dễ chạm, mùi thơm nhẹ, ít mối mọt. Tủ thờ gỗ mít giá dễ chịu hơn, tầm 9-18 triệu cho size phổ thông.

Nhược điểm là gỗ mít mềm nên dễ trầy nếu va đập mạnh, và màu vàng của nó theo thời gian sẫm lại. Nhiều người thích cái nét lên màu này, nhưng cũng có người không quen. Gỗ mít cũng có loại mít vườn và mít rừng, mít rừng thớ đẹp và ổn định hơn.

Gỗ sồi, gỗ ghép công nghiệp: rẻ nhưng phải hiểu rõ

Với anh chị ngân sách thấp, dưới 7 triệu, thị trường có nhiều tủ thờ gỗ sồi hoặc gỗ ghép sơn PU giả gõ. Ưu điểm là rẻ, mẫu mã nhiều, nhìn xa cũng khá. Nhưng tôi phải nói thẳng nhược điểm: gỗ sồi và gỗ ghép chịu ẩm kém, mùa nồm miền Nam độ ẩm cao là dễ phồng, bung keo ở mối ghép. Cái tủ anh khách Quận 4 kể ở đầu bài chính là gỗ ghép sơn giả.

Tôi không chê hẳn gỗ ghép, vì với ngân sách hạn chế nó vẫn là giải pháp. Nhưng anh chị mua loại này phải chấp nhận tuổi thọ 5-8 năm chứ không phải mấy chục năm, và phải kê nơi khô ráo, tránh sát tường ẩm.

Cách phân biệt gỗ thật, gỗ ghép, gỗ pha khi mua tủ thờ

Đây là phần thợ mới biết, tôi chỉ để anh chị đỡ bị lừa. Nhiều nơi quảng cáo "gỗ tự nhiên nguyên khối" nhưng thực ra là gỗ ghép thanh sơn phủ khéo.

• Nhìn vân gỗ: Gỗ nguyên khối vân chạy liền mạch, tự nhiên không đều. Gỗ ghép có những đường ghép thẳng tắp, vân bị cắt ngang đột ngột. Nhìn kỹ mặt sau tủ, chỗ ít sơn, sẽ thấy rõ mạch ghép.
• Gõ vào gỗ: Gỗ đặc gõ vào tiếng chắc, đầm. Gỗ ghép hoặc gỗ có độn tiếng nghe hơi rỗng, đục.
• Ngửi mùi: Gõ đỏ, hương, mít đều có mùi gỗ tự nhiên. Nếu ngửi chỉ thấy mùi sơn PU nồng, khả năng cao gỗ tạp phủ sơn dày để giấu.
• Xem độ dày: Tủ gỗ thật tốt mặt và vách thường dày 1.5-2cm. Loại mỏng dưới 1cm hay là ván ghép mỏng, nhẹ hều.

Tôi luôn khuyên anh chị khi đi mua nên yêu cầu xem mặt sau, mặt trong ngăn kéo. Chỗ đó thợ ít khi sơn kỹ nên lộ hết bản chất gỗ. Nơi làm ăn đàng hoàng sẽ không ngại cho anh chị xem.

Kích thước tủ thờ theo thước Lỗ Ban hợp phong thủy

Nói về phong thủy tủ thờ, cái quan trọng nhất tôi thấy không phải màu mè bùa chú gì, mà là kích thước theo thước Lỗ Ban. Đây là phần mà xưởng nào làm nghiêm túc đều phải nắm.

Các kích thước đẹp thường dùng

Chiều ngang tủ thờ tôi hay đóng và khách hay chọn:

• Ngang 1m07: hợp nhà nhỏ, chung cư, phòng thờ hẹp. Rơi vào cung đẹp thước Lỗ Ban.
• Ngang 1m27 và 1m53: hai kích thước phổ biến nhất, hợp nhà phố diện tích vừa.
• Ngang 1m75 và 1m97: cho nhà rộng, phòng thờ riêng, gia đình lớn thờ nhiều đời.

Chiều cao tủ thờ tôi thường làm khoảng 1m17 tới 1m27 tính cả bệ, sao cho bát hương đặt ngang tầm ngực người đứng khấn, không quá cao phải với, không quá thấp phải cúi. Chiều sâu tủ tầm 48-61cm để đủ đặt mâm cúng.

Kinh nghiệm thật về thước Lỗ Ban

Tôi phải nói thật để anh chị hiểu: thước Lỗ Ban dùng đo là thước riêng, chia thành các cung tốt xấu. Khi đóng tủ, tôi luôn canh cho các kích thước chính rơi vào cung tốt như Tài, Nghĩa, Quan, Bản. Nhưng không phải lúc nào cả ba kích thước ngang, cao, sâu đều rơi cung đẹp tuyệt đối, nên thợ giỏi là biết ưu tiên chiều nào.

Có khách mua tủ ngoài chợ về mới nhờ tôi đo lại, hóa ra kích thước lọt cung xấu. Tôi khuyên đừng quá hoang mang, nhưng nếu đóng mới thì nên canh cho đúng ngay từ đầu, chỉ tốn công người thợ chứ không tốn thêm tiền anh chị.

Yếu tố phong thủy khác khi chọn và đặt tủ thờ

Ngoài kích thước, có vài điều về phong thủy tôi hay dặn khách. Đây là kinh nghiệm góp nhặt từ nhiều gia chủ và thầy phong thủy tôi từng làm việc chung, không phải tôi tự bịa.

Màu sắc và vân gỗ

Không gian thờ cúng nên trầm ấm, trang nghiêm. Vì vậy tôi khuyên chọn tủ màu nâu đỏ, nâu trầm, vàng ấm của gỗ tự nhiên. Tránh sơn màu quá sáng chói hay quá đen tối. Gỗ gõ đỏ, gỗ hương cho màu trầm sẵn, gỗ mít cho màu vàng ấm, đều hợp cả.

Hướng đặt và vị trí

Tủ thờ nên đặt lưng dựa vào tường vững, tránh dựa vào vách nhà vệ sinh hoặc dưới xà ngang. Không đặt đối diện thẳng cửa nhà vệ sinh hay cửa bếp. Phía trên tủ thờ tránh có nhà vệ sinh tầng trên đè xuống. Những cái này tôi hay nhắc khách trước khi giao tủ, vì chỗ đặt sai thì tủ đẹp mấy cũng không ổn.

Chạm khắc hoa văn

Tủ thờ truyền thống hay chạm tứ linh long ly quy phụng, hoa sen, mai điểu. Chạm tay đẹp và có hồn nhưng giá cao hơn chạm máy. Anh chị ngân sách vừa có thể chọn chạm máy các mẫu đơn giản như triện, hoa sen cách điệu, vẫn trang nghiêm mà tiết kiệm được vài triệu.

Mộng ghép và lỗi thợ hay làm ẩu

Phần này ít ai để ý nhưng lại quyết định cái tủ dùng được 30 năm hay 5 năm. Cái tủ thờ chịu tải nặng ở mặt trên, lại có cánh cửa đóng mở thường xuyên, nên phần khung và mộng phải chắc.

Xưởng tôi đóng tủ thờ toàn dùng mộng âm dương, mộng chốt gỗ ở các góc khung. Loại mộng này khóa chặt vào nhau, để mấy chục năm vẫn không lỏng. Lỗi thợ ẩu hay gặp là dùng đinh vít hoặc chỉ bắt ke sắt thay cho mộng, ban đầu nhìn cũng chắc nhưng vài năm gỗ co ngót là lỏng lẻo, cánh xệ, kêu cọt kẹt.

Một lỗi nữa là gỗ chưa sấy đủ đã đem đóng. Gỗ còn ẩm sau khi thành tủ sẽ tiếp tục co lại, gây nứt mặt, vênh cánh. Cái tủ anh khách Quận 4 bị nứt mặt chính là do gỗ chưa khô. Ở xưởng tôi gỗ phải sấy đạt độ ẩm dưới 12% mới đưa vào máy, đây là bước không được bỏ qua, nhất là với khí hậu ẩm của miền Nam.

Nên chọn tủ thờ theo tình huống nhà mình

Tôi hay hỏi khách về nhà cửa trước khi tư vấn, vì mỗi nhà một kiểu, không có mẫu chung.

Nhà nhỏ, chung cư

Anh chị ở chung cư hay nhà nhỏ nên chọn tủ ngang 1m07 hoặc 1m27, kiểu dáng gọn, ít chạm khắc rườm rà cho đỡ nặng nề. Có thể chọn tủ thờ có kèm ngăn kéo để cất đồ cúng gọn gàng. Gỗ mít hoặc gõ đỏ đều hợp.

Nhà rộng, phòng thờ riêng, gia đình đông

Nhà có phòng thờ riêng và thờ nhiều đời thì chọn tủ ngang 1m75, 1m97, chạm khắc kỹ, có thể thêm bộ hoành phi câu đối cho trang nghiêm. Ngân sách cho trọn bộ loại này thường từ 25 triệu trở lên với gỗ tốt.

Ngân sách thấp

Nếu tài chính hạn chế, dưới 8 triệu, tôi khuyên chọn gỗ mít thường hoặc gỗ sồi thay vì cố mua gõ đỏ giá rẻ, vì gõ đỏ giá rẻ đa phần là hàng pha, không thật. Thà mua gỗ mít thật còn hơn gõ đỏ giả. Và nhớ kê nơi khô ráo để tủ bền hơn.

Câu hỏi thường gặp

Tủ thờ gỗ mít hay gỗ gõ đỏ tốt hơn?

Cả hai đều tốt tùy nhu cầu. Gỗ mít hợp thờ cúng theo truyền thống, giá tầm 9-18 triệu, màu vàng ấm. Gỗ gõ đỏ bền và sang hơn, giá 18-35 triệu, ít cong vênh. Ngân sách vừa thì gỗ mít, dư dả thì gõ đỏ.

Kích thước tủ thờ bao nhiêu là hợp phong thủy?

Các kích thước ngang đẹp thường dùng là 1m07, 1m27, 1m53, 1m75, 1m97 vì rơi vào cung tốt thước Lỗ Ban. Cao khoảng 1m17-1m27, sâu 48-61cm. Đóng mới nên yêu cầu xưởng canh đúng thước Lỗ Ban.

Tủ thờ gỗ ghép công nghiệp dùng được bao lâu?

Loại gỗ ghép hoặc gỗ sồi sơn giả gõ dùng được khoảng 5-8 năm nếu kê nơi khô ráo. Mùa nồm ẩm miền Nam dễ làm bung keo, phồng mặt. Muốn dùng lâu 20-30 năm phải chọn gỗ tự nhiên đặc.

Làm sao biết tủ thờ là gỗ thật hay gỗ pha?

Xem mặt sau và trong ngăn kéo chỗ ít sơn để thấy vân và mạch ghép. Gõ vào nghe tiếng chắc đầm là gỗ đặc, tiếng rỗng là gỗ độn. Gỗ thật dày 1.5-2cm, có mùi gỗ tự nhiên chứ không nồng mùi sơn.

Đặt đóng tủ thờ mất bao lâu và có đắt hơn mua sẵn không?

Đóng theo yêu cầu thường mất 2-4 tuần tùy độ chạm khắc. Giá nhỉnh hơn hàng chợ chút nhưng anh chị được chọn gỗ thật, canh đúng kích thước phong thủy, mộng chắc, nên tính ra dùng bền hơn nhiều, lâu dài lại rẻ hơn.

Kết luận

Tóm lại, kinh nghiệm chọn tủ thờ gỗ đẹp hợp phong thủy nằm ở ba điều: chọn gỗ thật phù hợp ngân sách như gỗ mít hay gõ đỏ, canh đúng kích thước thước Lỗ Ban, và xem kỹ mộng ghép với độ khô của gỗ. Đừng ham rẻ mua gõ đỏ giả hay gỗ ghép sơn phủ, vài năm là hỏng, thờ cúng mà tủ nứt vênh thì phiền lòng.

Nếu anh chị còn phân vân chưa biết chọn loại gỗ nào, kích thước nào hợp nhà mình, cứ gọi cho tôi qua số 0913 916 949 để tôi tư vấn thật, hoặc ghé trực tiếp xưởng Đồ Gỗ Thái Bình tại 199 Nguyễn Thị Thập, Quận 7, TPHCM. Anh chị tới xem tận mắt gỗ thật, sờ tận tay mộng ghép, tôi chỉ cho từng chỗ để anh chị hiểu rõ rồi hẵng quyết. Đóng tủ thờ là chuyện lâu dài, làm cho tử tế một lần để yên tâm mấy chục năm.